Tijdens de stage
De stageperiode begint op de dag van de beëdiging. U wordt, als advocaat-stagiaire, voorwaardelijk als advocaat op het tableau ingeschreven.
AANVANG, DUUR EN EINDE VAN DE STAGE
Bij een fulltime dienstverband van 40 uur per week duurt de stage in beginsel 3 jaar. Werkt u minder dan 40 uur per week, dan wordt de duur van uw stage naar evenredigheid verlengd, conform artikel 9b lid 2 van de Advocatenwet.
Op grond van artikel 3.3 lid 1 van de Voda dient de stagiaire ten minste 24 uur de praktijk uit te oefenen. Indien de stagiaire een stagiaire-ondernemer is, dient de stagiaire op grond van artikel 3.3 lid 2 van de Voda de praktijk ten minste 32 uur uit te oefenen.
Op grond van hetzelfde lid kan stageverkorting worden aangevraagd; zie hiervoor de Beleidsregel stageverkorting van de Algemene Raad.
De Advocatenwet (verder: Aw), de Verordening op de advocatuur (verder: Voda) en overige relevante regelgeving vindt u onder “wet- en regelgeving” op de website van de Nederlandse Orde van advocaten.
De advocaat is op grond van artikel 9b lid 1 Advocatenwet verplicht de eerste drie jaar praktijk te voeren onder begeleiding van een patroon en bij deze kantoor te houden.
De Raad zal verzoeken tot vrijstelling van stagiaires die als ondernemer praktijk willen gaan voeren niet inwilligen. De stagiaire die vrijstelling wenst zal in loondienst moeten zijn bij een advocatenkantoor of bij een werkgever zoals bedoeld in de Verordening op de praktijkuitoefening in dienstbetrekking.
Meer informatie over de stageperiode, richtlijn arbeidsvoorwaarden stagiaires, examenreglement e.d. is terug te vinden op de website van de Nederlandse Orde.
Beleidsregels
Met ingang van 1 januari 2026 treedt de beleidsregel stage en patronaat 2026 in werking, welke beleidsregel landelijk is afgestemd. De eerdere beleidsregel stage en patronaat is hiermee komen te vervallen.
In deze beleidsregel staat beschreven hoe de raad van de orde gebruikmaakt van zijn bevoegdheden op grond van de Advocatenwet en de Verordening op de Advocatuur ten aanzien van de stage van advocaten. De regeling geldt niet alleen bij verzoeken rondom de start van de stage (zoals de arbeidsovereenkomsten en een minimaal salaris), maar ook tijdens de stageperiode, bijvoorbeeld bij een wisseling van patroon en/of kantoor.
Salarissen
Het salaris van de stagiaire dient voldoende te zijn om de onafhankelijkheid van de stagiaire in diens hoedanigheid van advocaat te waarborgen. In het verleden werden de stagiairesalarissen geregeld in de landelijke Richtlijn arbeidsvoorwaarden stagiaires. De Nederlandse orde van advocaten heeft deze richtlijn in april 2017 ingetrokken.
Op grond van artikel 2 lid 1 sub c van deze beleidsregel adviseert de raad jaarlijks over het minimumsalaris voor het eerste jaar van de stage. Met ingang van 2026 adviseert de raad een minimumsalaris van € 2.990,=
Relevante regelgeving en informatie:
- Checklist best practice patroons (invulbaar pdf document)
- Portfolio voor advocaatstagiaires en patroons (invulbaar pdf document)
- Beleidsregel stage en patronaat 2026
- Toelichting op het begrip aantoonbaar een aanzienlijk aandeel - beleidsregel stage en patronaat 2026
- Model verklaring "aantoonbaar een aanzienlijk aandeel" - Beleidsregel stage en patronaat 2026
- Handleiding aanlevering stukken t.b.v. aanvraag stageverklaring
- Stagebesluit 2020
- FAQ Patroonscursus
- FAQ Ziekte
- Model verzoek tot goedkeuring stage en patroon
- Model verzoek tot goedkeuring stage en patroon stagiaire-ondernemer
- Model verzoek tot goedkeuring stage en patroon buitenstagiaire
- Model verzoek tot wijziging patroon
- Model verzoek tot goedkeuring stage en patroon advocaat in dienstbetrekking
- Stageverslag
TIJDENS DE STAGE
Opleidingsverplichtingen van de stagiaire
De advocaat dient het certificaat van de Beroepsopleiding Advocatuur (verder: BA) voor het einde van de stage te behalen; zie voor informatie over de BA de website van de NOvA en van de Uitvoeringsinstantie, https://beroepsopleidingadvocaten.nl/.
Alvorens de stageverklaring, als bedoeld in artikel 9b lid 5 van de Advocatenwet, aan de stagiaire uitgereikt kan worden, dient de stagiaire verder:
- Minimaal 10 processtukken te hebben opgesteld;
- Minimaal 5 keer in rechte te hebben opgetreden, waarvan de patroon ten minste één maal bij de zitting aanwezig is geweest;
- Minimaal 10 lokale (lezings-)punten te hebben behaald;
- De pleitoefening met een voldoende te hebben afgerond.
Lezingspunten en pleitoefening
In het Stagebesluit 2020 is opgenomen welke lokale activiteiten kunnen worden gevolgd waarmee de stagiaire kan voldoen aan de eisen van artikel 3.10 van de Verordening op de advocatuur.
Verplichtingen van de patroon
De patroon is op grond van artikel 3.13 van de Voda gebonden aan een aantal verplichtingen. Eén van die verplichtingen is dat de patroon één keer per jaar een stageverslag dient aan te leveren (zie hierboven voor het model) indien de stagiair in loondienst is (artikel 3.13 lid 7 sub a Voda) en één keer per zes maanden, indien de stagiair een stagiaire-ondernemer of een buitenstagiaire is (artikel 3.13 lid 7 sub b Voda). De termijn voor het indienen van het stageverslag begint op de datum van beëdiging.
Van de patroon wordt verwacht dat de verslagen tijdig worden ingediend.
Stageverslagen en eindverslag
Na verloop van het eerste en tweede stagejaar wordt een tussentijds stageverslag opgevraagd. Werkt u als stagiaire-ondernemer of heeft u een buitenpatroon, dan wordt elk half jaar een tussentijds stageverslag opgevraagd.
Het eindverslag wordt ongeveer vier maanden voor het einde van de stage opgevraagd.
Is de stage op grond van artikel 3.2 eerste lid Voda voltooid, dan verstrekt de Raad van de orde daarvan een verklaring aan de advocaat. De Raad van de Orde Den Haag reikt de stageverklaring vier keer per jaar uit, en onderzoekt per kwartaal wie daarvoor in aanmerking komt (einddatum van de stage is niet de datum van uitreiking, maar de einddatum van de stage op grond van artikel 9b tweede lid Aw.)
De Raad van de Orde zal op grond van artikel 3.2 sub c van de Voda de patroon en stagiaire horen om te bepalen of voldoende praktijkervaring is opgedaan. Indien de stagiaire aan alle verplichtingen heeft voldaan, ontvangen de stagiaire en de patroon van de stagiaire tijdig een uitnodiging voor de feestelijke uitreiking. Is dit niet het geval, dan wordt de stage op grond van artikel 9b tweede lid verlengd.
De uitreikingen staan in 2026 gepland op:
- woensdag 24 september 2026;
- donderdag 16 december 2026.