Hoe rekent uw advocaat?

De advocatuur kent geen vaste tarieven. De Nederlandse Orde van Advocaten beveelt haar leden (alle advocaten in Nederland) nadrukkelijk aan van te voren met de cliënt over de te hanteren declareermethode afspraken te maken en deze schriftelijk vast te leggen. Die aanbeveling is voor u van belang. U kunt als u voor het eerst met een advocaat te maken krijgt gerust zelf op zo'n afspraak aansturen.

Uw advocaat informeert u over de manier waarop de declaratie tot stand komt. Hij geeft u ook, voor zover dat mogelijk is, een schatting van de totale kosten en licht u in over de financiële gevolgen van de behandeling van uw zaak. Bovendien behoort uw advocaat u snel te informeren over eventuele nieuwe ontwikkelingen in de zaak waardoor misschien extra werk moet worden verricht. Dat kan immers van invloed zijn op de totale kosten van de zaak.

Onderdelen van de declaratie
Een declaratie is over het algemeen opgebouwd uit honorarium, het bedrag dat de advocaat in rekening brengt als beloning voor zijn werkzaamheden, 'verschotten' en BTW. Verschotten zijn door de advocaat ten behoeve van de zaak gedane uitgaven als griffierechten, deurwaarderskosten, reis- en verblijfkosten. Als onderdeel van het honorarium gelden ook kosten voor overhead (personeelskosten) alsmede overige onkosten (zoals porti, telefoon, telefax en fotokopieën). Hiervoor zal uw advocaat in de regel een vast percentage of een vast bedrag in rekening brengen. De verschotten worden onderscheiden in met BTW belaste verschotten en onbelaste verschotten. De belangrijkste onbelaste verschotten zijn griffierechten (datgene wat in een procedure aan het gerecht waar de zaak dient moet worden betaald) en bepaalde deurwaarderskosten. Over het honorarium is vrijwel altijd 19 % BTW verschuldigd.

Een aantal (veel) voorkomende declareermethoden
In de zakelijke dienstverlening, dus ook binnen de advocatuur, kan op verschillende manieren worden gedeclareerd. Hieronder volgt een opsomming van in Nederland en in het buitenland gebruikelijke methoden. Zoals hiervoor al is gezegd: een advocaat is vrij met de cliënt eigen afspraken te maken (hij is dus niet verplicht de hier genoemde methoden toe te passen).

Op basis van een uurtarief
a. uren x uurtarief

Dit systeem is het meest gebruikelijk in de zakelijke dienstverlening. Een advocatenkantoor kan een vast uurtarief hanteren, of verschillende uurtarieven per type advocaat, afhankelijk van diens ervaring. Het uurtarief kan mede afhankelijk worden gemaakt van factoren als spoedeisendheid, de voor de zaak benodigde deskundigheid, de aard van de zaak, het belang van de zaak en soms ook de draagkracht van de cliënt.

b. als a., maar dan afhankelijk van het resultaat.
De advocaat kan in deze methode twee tarieven met zijn cliënt afspreken: een lager tarief als de doelstelling niet wordt bereikt, een hoger tarief als de doelstelling wel wordt bereikt.

Een vast bedrag
De cliënt komt met de advocaat van tevoren één totaalbedrag overeen voor de gevraagde bijstand.

Jaarcontract/kaderafspraak
Bij dit type afspraak maakt de cliënt, vaak een ondernemer, met de advocaat afspraken over de declaraties in te behandelen zaken. Hierin kunnen tarieven en mogelijke factoren worden vastgelegd, die gebaseerd kunnen zijn op de ervaringen opgedaan in eerdere zaken. Ook hier kunnen bijzondere factoren worden gebruikt; bijvoorbeeld voor spoedeisendheid, specialistische kennis of het belang en de aard van de zaak.

Incassotarief
Zaken waarbij de nadruk ligt op het invorderen van gelden noemt men "incassozaken". Met name wanneer meer incassozaken tegelijkertijd door een advocaat worden behandeld is het gebruikelijk het incassotarief toe te passen. De cliënt komt dan met de advocaat van tevoren een vergoeding overeen ter grootte van een percentage van het geïncasseerde bedrag.

Bijvoorbeeld:
over de eerste € 2.949,57 15%
over het meerdere tot € 5.899,14 10%
over het meerdere tot € 14.747,86 8%
over het meerdere tot € 58.991,43 5%
over het meerdere boven € 58.991,43 3%

Andere systemen
Andere methoden of een combinatie van bovengenoemde methoden zijn ook mogelijk. Dit uiteraard zolang de methoden niet in strijd zijn met de bestaande beroeps- en gedragsregels van de advocaat.

Voorschot
De advocaat kan u, tijdens het overleg over de financiële kant van de zaak, verzoeken een voorschot op zijn kantoorrekening te storten.

"No cure no pay" niet toegestaan
In sommige landen is het toegestaan dat de advocaat wordt betaald als hij de zaak wint, en geen vergoeding krijgt als hij verliest. Dit systeem staat bekend als "no cure no pay". Hierdoor krijgt de advocaat echter een persoonlijk financieel belang bij het winnen van de zaak. Daardoor komt de zo noodzakelijke onafhankelijkheid van de advocaat in de knel. Bovendien ontstaat het risico dat de advocaat hogere tarieven gaat rekenen om eventueel niet betaalde uren van verloren zaken te compenseren. Daarom is in Nederland het "no cure no pay" beginsel binnen de advocatuur niet toegestaan. Hetzelfde geldt voor de afspraak, dat het honorarium een percentage van de opbrengst van de zaak zal zijn. Dit is slechts toegestaan in de vorm van het incassotarief, zie punt 4 hierboven. In alle andere gevallen is het verboden.

Vragen of bezwaren
Het kan voorkomen dat de rekening van uw advocaat vragen oproept. U kunt hem dan vragen om een specificatie van zijn werkzaamheden (dus meer dan de simpele vermelding van honorarium, verschotten en BTW). De advocaat is verplicht u die te geven. Het aantal aan de zaak bestede uren behoort door uw advocaat te worden vastgelegd, inclusief aantekeningen over de aard van de verrichte werkzaamheden.

Hebt u daarna toch nog bezwaren tegen de rekening, dan verdient het aanbeveling dat schriftelijk aan uw advocaat te melden. Als u er samen niet uitkomt behoort de advocaat u de wettelijke regelingen en de verdere gang van zaken uit te leggen. Dat hangt af van het soort zaak, dat de advocaat voor u heeft behandeld, de afspraken die u vooraf heeft gemaakt en de aard van uw bezwaren. U kunt altijd de Raad van Toezicht benaderen in het arrondissement waar het kantoor van uw advocaat is gevestigd. De Raad van Toezicht geeft u graag advies over de oplossing die in uw specifieke geval kan worden gekozen. Met vragen kunt u ook terecht bij de Nederlandse Orde van Advocaten, Postbus 30851, 2500 GW Den Haag.